އިންޝޫރެންސް ކުންފުނިތައް އެންމެ ފުރަތަމަ އެފެދެން މެދުވެރި ސަބަބަކީ، ހުޅަނގުގެ ޤައުމުތަކުގެ މުއްސަދި ވިޔަފާރިވެރީންގެ ވިޔަފާރިއަށް ދިމާވި ގެއްލުމުގެ ޙާދިސާތަކެކެވެ. އަދި މިކަމުގެ ސަބަބުން އެޤައުމުތަކުގެ އިޤްތިޞާދަށް ވަރަށް ބޮޑެތި ނުރަގަނޅު އަސަރުތައް ކުރިއެވެ. އެހެންކަމުން އިންޝޫރެންސް ކުންފުނިތައް ހަދައި، ވިޔަފާރީގެ ގެއްލުންތައް ފޫބެއްދުމަށް މިޤައުމުތަކުގައި މިބައިމީހުން ކަނޑައެޅިއެވެ. އަދި އިސްލާމީ ޤައުމުތަކަށް މިކަން އައިސްފައިވަނީ، ވިޔަފާރީގެ ބަވަނަ ކުރުމުގެ ތެރެއިންނެވެ.
އިންޝޫރަންޝަކީ، ފާއިތުވި ދެޤަރުނުގެ ތެރޭގައި ފެށިފައިވާ ކަމެއްކަމުގައި ޢަބްދުއްލަޠީފް މަޙްމޫދު ސިފަ ކުރައްވާފައި ވެއެވެ.
ނަމަވެސް ޑރ. ޢީސާ ޢަބްދޫ ގެ ފޮތުގައި މިކަމަކީ ޤަރުނުތަކެއް ކުރިން ކަނޑުމަގުން މުދާ އުފުލި ބޯޓް ފަހަރުތަކަށް ޙަދިޘާތައް ދިމާވެ ބޮޑެތި ގެއްލުންތައް ލިބެމުން ދިއުމާއި ގުޅިގެން ކަނޑު ބޯޓް ފަހަރުތައް އިންޝޫރެންސް ކުރަން ފެށިފައި ވެއެވެ.
އަދި އިންޝޫރެންސް ނިޒާމަކީ، 13 ވަނަ ޤަރުނުގައި ހުޅަނގުގައި ތަޢާރަފްވި ނިޒާމެއްކަމުގައިވެސް ބައެއް ފޮތްތަކުގައި ބަޔާންކުރެއެވެ. އަދި މި ނިޒާމު އެންމެ ފުރަތަމަ ތަންފީޒު ކުރެވިފައިވަނީ، ކަނޑުމަގުން އަދި އެއްގައުމުން އަނެއްޤައުމަށް މުދާ އުފުލާ ބޯޓް ފަހަރުތަކަށް ދިމާވާ ނުރައްކާތަކަށް އަމާޒްކުރެވިގެން ކަމަށް ވެއެވެ.
މިނިޒާމު ފެށުނުއިރު ބޭނުންކުރި ފަރާތްތައް މަދުވި ކަމުގައިވީނަމަވެސް މިއަދު މިފަދަ ނިޒާމްތަކުގައި އަދި ކުންފުނިތަކުގައި ބައިވެރިވާ ފަރާތްތައް އިންތިހާއަށް ގިނަވެފައިވެއެވެ. އަދި މިނިޒާމްވަނީ މުޅި ދުނިޔެއަށް ފެތުރި ޢާއްމުވެފައެވެ. އަދި މިނިޒާމުގެ ދާއިރާ ފުޅާވެގެން އައިސް ކަނޑުގައި ދުއްވާ ހުރިހާ ބާވަތެއްގެ އުޅަދާއި، އެއްގަމުގައި ބޭނުންކުރެވޭ އެންމެހައި ސަވާރީތަކާއި، އުޅަދުތައް، ވައިގެމަގުން ދަތުރުކުރާ އެންމެހައި އުޅަދުތަކާއި، ގޯތި ގެދޮރާއި އިންސާނުންގެ ޙަޔާތުގެ މައްޗަށް ނުރެވޭ އިންޝޫރެންސްގެ މުޢާމަލާތްތައް ހިމެނެއެވެ.
މިއީ މިޒަމާނުގައި ތަޢާރަފުވެފައިވާ އަދި ކުރީގެ ޢިލްމުވެރީން ގެ ތެރެއިން 1252 ވަނަ އަހަރުގައި އަވަހާރަވެފައިވާ ޙަނަފީ މަޒުހަބުގެ ޢިލްމުވެރިއެއްފިޔަވާ ކުރީގެ އެއްވެސް ޢިލްމުވެރިއަކު ވާހަކަ ދައްވާ ބަޙުޘްކޮށްފައިވާ މައުޟޫއެއްނޫނެވެ. އިބްނު ޢާބިދީން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި އިންޝޫރެންސްގެ ޢަޤްދަކީ ހުއްދަނޫން ޢަޤްދެކެވެ. އަދި މިމައްސަލައާމެދު ޢިލްމުވެރިން ޙުކުމް ނެރުއްވާ ބޭކަލުންގެ ރައުޔު ބަޔާންކޮށް ޙުކުމް ކަނޑައަޅުއްވަން ޖެހިވަޑައިގަތީވެސް މިޒަމާނުގައެވެ. މިގޮތުން އެބޭފުޅުންގެ އަރިހުގައި މިމައްސަލައާމެދު ރައުޔު ތަފާތެވެ.

No comments:
Post a Comment